“Markaziy Osiyo mifologiyasi”ni alohida ilmiy tadqiqot obyekti sifatida o‘rganishning nazariy asoslari
Annotatsiya
Maqolada “Markaziy Osiyo mifologiyasi” tushunchasini alohida ilmiy tadqiqot obyekti sifatida qo‘llash imkoniyati muhokama qilinadi. Asosiy e’tibor terminni yangidan muomalaga kiritishga emas, uning ilmiy mazmuni va chegaralarini belgilashga qaratilgan. Qiyosiy mifologiya, tarixiy tilshunoslik, arxeologiya, ikonografiya va dinlar tarixi tajribasidan kelib chiqib, Markaziy Osiyo mifologik materialini birgalikda o‘rganishga imkon beradigan mezonlar qayta ko‘rib chiqildi. Natijada tarixiy-madaniy aloqalar, muntazam mifologik umumiyliklar, turli manba guruhlarining o‘zaro muvofiqligi, mif–kult–marosim (ritual)–ikonografiya aloqasi, tarixiy bosqichlardagi transformatsiya va tashqi ta’sirlar oqibatidagi moslashuvlar asosiy mezonlar sifatida tadqiq etildi. So‘g‘d, Baqtriya, Xorazm, sak-dasht va qadimgi turkiy muhit materiallari ularning farqlarini yo‘qotmagan holda tahlil qilinadi. Maqolada “Markaziy Osiyo mifologiyasi”ni yagona panteon yoki yopiq tizim sifatida emas, o‘zaro aloqador mahalliy an’analarni qiyosiy o‘rganishga xizmat qiluvchi “mifologik makon” sifatida talqin etish taklif qilinadi.
Kalit soʻzlar:
Foydalanilgan adabiyotlar
Дьяконов М.М. Образ Сиявуша в среднеазиатской мифологии // Краткие сообщения Института истории материальной культуры. — М., 1951. — Вып. XL. — С. 34–44.
Кляшторный С.Г. Мифологические сюжеты в древнетюркских памятниках // Тюркологический сборник. 1977. — М.: Наука, 1981. — С. 117–138.
Boyce M. A History of Zoroastrianism. Vol. I: The Early Period. — Leiden: Brill, 1975.
Grenet F. Les pratiques funéraires dans l’Asie centrale sédentaire de la conquête grecque à l’islamisation. — Paris: Éditions du CNRS, 1984.
Marshak B.I. Legends, Tales, and Fables in the Art of Sogdiana. With an Appendix by V.A. Livshits. — New York: Bibliotheca Persica Press, 2002. — XII + 200 p.
Puhvel J. Comparative Mythology. — Baltimore; London: The Johns Hopkins University Press, 1987.
Shenkar M. Central Asian Expressions of Zoroastrianism // The Zoroastrian World. — 2026. — P. 260–275.
Witzel E.J.M. The Origins of the World’s Mythologies. — Oxford; New York: Oxford University Press, 2012. — XX + 665 p.
Witzel E.J.M. Comparison and Theory // The Origins of the World’s Mythologies. — Oxford; New York: Oxford University Press, 2012. — P. 36–104.
Downloads
Nashr qilingan
Son
Boʻlim
Litsenziya
Copyright (c) 2026 Mualliflar
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
