2-shoʻba. Miflarning diniy eʼtiqodlar va ibodat marosimlarida aks etishi

Sopolli madaniyatida dafndan keyingi marosimlar va buzilgan qabrlarning diniy-mifologik talqini

2026: Termiz, 2026-yil 25–26-sentabr 99-102

DOI: 10.5281/zenodo.22820239 2026-09-25 2-shoʻba. Miflarning diniy eʼtiqodlar va ibodat marosimlarida aks etishi CC BY 4.0 Open Access

Mualliflar

  • Ulug‘bek Xoltojiyevich Shapulatov Termiz davlat universiteti Ilmiy-tadqiqot markazi, yetakchi ilmiy xodimi,, Tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)., O‘zbekiston, Termiz

Annotatsiya

Maqolada Sopolli madaniyatining Jarqo‘ton va Bo‘ston nekropollaridagi anatomik tartibi buzilgan inson suyaklari, qayta dafnlar va ramziy qabrlar diniy-mifologik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. N. A. Avanesovaning Bo‘ston VI bo‘yicha ikkilamchi marosimiy dafn tasnifi, V. I. Ionesovning marosimiy taqlid konsepsiyasi va K. Abdullayevning Jarqo‘ton materiallari arxeologik asos sifatida qo‘llanadi. “Qora ilik”, “och ilik” va “jonga jon” kabi etnografik udumlar qiyosiy model sifatida jalb qilinib, hayvon, suyak va odamsimon obrazning inson o‘rnini bosuvchi ramziy unsur bo‘lishi mumkinligi muhokama qilinadi. Shu asosda ayrim Sopolli dafnlarida ramziy almashtirish tamoyili qo‘llangan bo‘lishi mumkinligi haqidagi gipoteza taklif etiladi.

Kalit soʻzlar:

Foydalanilgan adabiyotlar

Abdullaev K. Burials with fractioned bones in the funerary practice of Bactria in the Late Bronze and Early Iron Ages // Lhuillier J., Boroffka N. (eds.). A Millennium of History. Berlin, 2018. P. 299–318.

Avanesova N. Bustan VI, une nécropole de l’âge du Bronze dans l’ancienne Bactriane: témoignages de cultes du feu // Arts Asiatiques. 1995. Vol. 50. P. 31–43.

Аванесова Н. А. Бустон VI – некрополь огнепоклонников доурбанистической Бактрии. Самарканд, 2013.

Avanesova N. A. Buston VI – the Necropolis of Fire-Worshippers of Pre-Urban Bactria. Samarkand: IICAS, 2016.

Aspöck E., Banerjea R. Y. Formation processes of a reopened Early Bronze Age inhumation grave in Austria // Journal of Archaeological Science: Reports. 2016. Vol. 10. P. 791–809.

Ionesov V. I. Cenotaphs in Ritual Practice of Complex Societies: Proto-Bactrian Cultural Context // Mediterranean Archaeology and Archaeometry. 2020. Vol. 20. No. 3. P. 91–105.

Кузьмин Н. Ю. Ограбление или обряд? // Реконструкция древних верований: источники, метод, цель. Санкт-Петербург, 1991. С. 146–155.

Куприянова Е. В. Следы постпогребальной деятельности в могильниках эпохи бронзы: ограбление или обряд? // Древние некрополи и поселения. Санкт-Петербург, 2016. С. 84–95.

Пайзиева М. Х. Тошкент шаҳри ўзбекларининг анъанавий ва замонавий мотам маросимлари (ХХ аср): дисс. Тошкент, 2009.

Рапопорт Ю. А. Из истории религии древнего Хорезма (оссуарии). Москва: Наука, 1971.

Рафикова Я. В. Нарушенные парные погребения кожумбердынской культурной группы эпохи поздней бронзы Южного Зауралья // Oriental Studies. 2021. Т. 14. № 3. С. 501–514.

Тайжанов К., Исмаилов Х. Особенности доисламских верований у узбеков-карамуртов // Древние обряды, верования и культы народов Средней Азии / отв. ред. В. Н. Басилов. Москва: Наука, 1986. С. 110–138.

Downloads

Nashr qilingan

2026-09-25

Son

Boʻlim

2-shoʻba. Miflarning diniy eʼtiqodlar va ibodat marosimlarida aks etishi
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
0 Views
0 Downloads