3-shoʻba. Arxeologik manbalar va sanʼatda diniy-mifologik tasvirlar

XIX asrning ikkinchi yarmida Termiz va Surxon vohasining Rossiya-Britaniya geosiyosiy raqobatidagi strategik ahamiyati

2026: Termiz, 2026-yil 25–26-sentabr 172-176

DOI: 10.5281/zenodo.22820286 2026-09-25 3-shoʻba. Arxeologik manbalar va sanʼatda diniy-mifologik tasvirlar CC BY 4.0 Open Access

Mualliflar

  • Muhiddin Xursanovich Xidirov Termiz davlat universiteti o‘qituvchisi., O‘zbekiston, Termiz

Annotatsiya

Mazkur maqolada XIX asrning ikkinchi yarmida Markaziy Osiyoning Rossiya imperiyasi va Buyuk Britaniya o‘rtasidagi geosiyosiy raqobat - “Katta o‘yin” doirasidagi strategik ahamiyati tahlil etiladi. Unda Rossiya imperiyasining mintaqadagi harbiy-siyosiy ekspansiyasi, Buyuk Britaniyaning Hindiston xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan siyosati hamda mazkur jarayonlarning Markaziy Osiyodagi siyosiy vaziyatga ta’siri yoritiladi. Tadqiqotda, ayniqsa, Surxon vohasi va Termiz hududining Amudaryo bo‘yidagi geografik joylashuvi, Afg‘oniston bilan chegaradoshligi hamda harbiy-strategik imkoniyatlari “Katta o‘yin” kontekstida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, rus harbiy topograflari va geograf olimlarining Surxon vohasiga oid tadqiqotlari hamda ingliz sayyohlari, diplomatlari va harbiy vakillari tomonidan yaratilgan manbalar qiyosiy-tanqidiy asosda tahlil qilinadi. Maqolada mazkur manbalarning ilmiy ahamiyati bilan bir qatorda, ularning mualliflari mansub bo‘lgan siyosiy va geosiyosiy manfaatlarning tarixiy voqealarni yoritishdagi ta’siri ham ochib beriladi. Tadqiqot natijalari Surxon vohasi va Termizning XIX asrda Rossiya–Britaniya geosiyosiy raqobatidagi strategik o‘rnini aniqlashga xizmat qiladi.

Kalit soʻzlar:

Foydalanilgan adabiyotlar

Asqarov Azimjon Odiljon o‘g‘li. “Katta o‘yin” davrida Buxorodagi ingliz missiyalari (1838–1842-yillar). https://zenodo.org/records/17417279.

Дубовицкий В. В. История формирования системы геополитических взаимоотношений России и Средней Азии в период 1700–2002 гг.: автореф. дис. ... докт. ист. наук: 07.00.02 / Дубовицкий Виктор Васильевич; [Место защиты: Институт истории, археологии и этнографии им. А. Дониша АН Республики Таджикистан]. – Душанбе, 2004. – 48 с.

Кап.Васильев. Мариврутное описание дороги от Кедифа ло Патакесара Сборник географических топографических и статистических материалов по СПб., 1894, Вып. 57. Поруч. Караульщиков. Маршрут от г. Деку до Патта-Гиссара // Сборник геогр, тоной и статис мат по Азки СПб., 1894 Вып. 57. Полк. Галкин. Маршрутное описание дорог пролегаюнника по долине пр. бер. .Г Сурхана // Сборная геог голов и статис, мат. по Азни, СПб., 1894. Вып. 57.

Маев Н. Рекогносцировка горных путей // Известия ИРГО. СПб., 1879.

Почекаев Роман Юлианович. Антропология властной коммуникации в российской политике фронтирной модернизации казахской степи и ханств средней азии в XVIII – начале XX в. Диссертация на соискание ученой степени доктора исторических наук. Оренбург 2020.

Путешествия по Средней Азии совершенной в 1863 году Арминием Вамбери. – СПб., 1865. – 415 с.

Файзулла Очилдиев. Сурхон воҳаси бекликларидаги ижтимоий-сиёсий ва иқтисодий ўзгаришлар. (XIX асрнинг иккинчи ярми ХХ аср бошлари). TOSHKENT. 2008.

Халфин Н. А. Россия и ханства Средней Азии (первая половина XIX века). – М.: Наука, Главная редакция восточной литературы, 1974. – 124 с.

Downloads

Nashr qilingan

2026-09-25

Son

Boʻlim

3-shoʻba. Arxeologik manbalar va sanʼatda diniy-mifologik tasvirlar
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
0 Views
0 Downloads