4-shoʻba. Markaziy Osiyo qadimgi mifologiyasiga oid qiyosiy tadqiqotlar

Qadimgi Turonning diniy-mifologik tasvirlarini matematik modellashtirish: Baqtriya–Margʻiyona muhrlari misolida

2026: Termiz, 2026-yil 25–26-sentabr 185-189

DOI: 10.5281/zenodo.22820296 2026-09-25 4-shoʻba. Markaziy Osiyo qadimgi mifologiyasiga oid qiyosiy tadqiqotlar CC BY 4.0 Open Access

Mualliflar

  • Noyibjon Xudoyorov Andijon davlat universiteti, Oʻzbekiston tarixi kafedrasi dotsenti, Oʻzbekiston, Andijon
  • Samandarbek Roʻziboyev Andijon davlat universiteti, Tarix va ijtimoiy fanlar fakulteti,, “Oʻzbekiston tarixi” mutaxassisligi 1-bosqich magistranti, Oʻzbekiston, Andijon

Annotatsiya

Maqolada qadimgi Turonning diniy-mifologik ikonografiyasini formal tahlil qilish uchun binar kodlash, Jaccard o‘xshashligi va belgilar hamuchrashuv tarmog‘iga tayangan pilot model taklif qilinadi. Empirik korpusni miloddan avvalgi 2000–1500-yillarga oid Shimoliy Afg‘onistonning beshta Baqtriya–Marg‘iyona muhr tasviri tashkil etadi. Natijalar ikki tomonlama simmetriya, aylana ramka va juft hayvon motivlari korpusning asosiy kompozitsion o‘qlarini hosil qilishini ko‘rsatadi. Model tarixiy talqinni almashtirmaydi; u kuzatilgan belgi, hisoblash amali va interpretatsion xulosa orasidagi yo‘lni tekshiriladigan qiladi.

Kalit soʻzlar:

Foydalanilgan adabiyotlar

Xudoyorov N. M., Ro‘ziboyev S. S. Tarixiy bilimda haqqoniylik va ob’ektivlik muammosi // O‘zbekiston Milliy universiteti Tarix fakulteti 90 yoshda: ta’lim va ilm-fan markazi: xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. — Toshkent, 2025. — b. 447–450.

Ro‘ziboyev S. Tarixiy ong nima? Milliy xotira va zamonaviylik o‘rtasidagi bog‘liqlik // Vatan. — 2025. — № 4. — b. 78–81.

Kuehn S. An Unusual Large Circular Compartmented ‘Stamp Seal’ of the Goddess with Animals: Some Thoughts on the Religious Symbol System of the Central Asian Bronze Age Culture of Bactria-Margiana // Transactions of Margiana Archaeological Expedition. Vol. 6. — Moscow, 2016. — P. 492–508.

Winkelmann S. BMAC Glyptics: Typology, Context, Function, and Background // The World of the Oxus Civilization / eds. B. Lyonnet, N. A. Dubova. — London; New York: Routledge, 2020. — P. 215–292.

Lyonnet B., Dubova N. A. (eds.). The World of the Oxus Civilization. — London; New York: Routledge, 2020.

Sarianidi V. I. Myths of Ancient Bactria and Margiana on Its Seals and Amulets. — Moscow: Pentagraphic, 1998.

Renfrew C., Bahn P. Archaeology: Theories, Methods and Practice. — London: Thames & Hudson, 2016.

Jaccard P. Étude comparative de la distribution florale dans une portion des Alpes et du Jura // Bulletin de la Société Vaudoise des Sciences Naturelles. — 1901. — Vol. 37. — P. 547–579.

Scott J. Social Network Analysis. — 4th ed. — London: SAGE, 2017.

Los Angeles County Museum of Art. Art of the Ancient Near East: AC1995.5.1, AC1995.5.2, AC1995.5.4, AC1995.5.6, AC1995.5.14 [open collection records].

Wikimedia Commons. Bactria–Margiana Archaeological Complex: LACMA public-domain object images [electronic resource].

Downloads

Nashr qilingan

2026-09-25

Son

Boʻlim

4-shoʻba. Markaziy Osiyo qadimgi mifologiyasiga oid qiyosiy tadqiqotlar
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
0 Views
0 Downloads