“Qutadgʻu Bilig”da saroy boshqaruv marosimlari va lavozimlarining muqaddas-etnik xususiyatlari
Annotatsiya
Mazkur maqolada XI asr buyuk turkiy obidasi — Yusuf Xos Hojibning “Qutadgʻu bilig” doston-asari materiallari asosida Qoraxoniylar sulolasi saroy boshqaruv tizimi, markaziy lavozimlar hamda qabul udumlarining muqaddas-eʼtiqodiy va etnik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda islomgacha boʻlgan qadimiy turkiy diniy-mifologik tasavvurlar (“qut” eʼtiqodi, ostona va boʻsagʻa tabular, marosimiy poklik) hamda saroy amaldorligi mezonlarining (yugʻrush, hojib, pardadar, agʻichi, sharobdor) oʻzaro uygʻunligi yoritiladi. Saroy qabul marosimlari va ierarxik tartib-qoidalar orqali davrning maʼnaviy-huquqiy hamda eʼtiqodiy xususiyatlari ochib beriladi.
Kalit soʻzlar:
Foydalanilgan adabiyotlar
Yusuf Xos Hojib. Qutadgʻu bilig (Saodatga yoʻllovchi bilim) / Nashrga tayyorlovchi Q. Karimov. – Toshkent: Fan, 1971.
Mahmud Qoshgʻariy. Devonu lugʻoti-t-turk / Nashrga tayyorlovchi Q. Sodiqov. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2017.
Низам ал-Мулк. Сиасет-намэ. Книга о правлении вазира XI столетия / Пер. Б.Н. Заходера. – Москва–Ленинград: Изд-во АН СССР, 1949.
Agop Dilaçar. Kutadgu Bilig İncelemesi. – Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1995.
Gülseri Okudan. Karahanlı Devleti’nin Sarayı, Askeri ve İdari Yönleriyle Teşkilat Tarihi. – Ankara: IKSAD Publications, 2019.
Numan Külekçi. Yusuf Has Hâcib ve Kutadgu Bilig. – İstanbul: Toker Yayınları, 2005.
Ömer Tuğrul Kara, Mesut Gün. Kutadgu Bilig ve Divânü Lügati’t-Türk’te Oyunla İlgili Kavramlar ve Terimler // International Journal of Language Academy. – C. 2/4. – 2014.
Reşat Genç. Karahanlı Devlet Teşkilâtı (XI. Yüzyıl) — Türk Hâkimiyet Anlayışı ve Karahanlılar. – Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1981.
Süleyman Kazmaz. Hukuk ve Devlet Yönetimi Açısından Kutadgu Bilig. – Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, 2000.
Караев О. История Караханидского каганата (X – начало XIII вв.). – Фрунзе: Илим, 1983.
Downloads
Nashr qilingan
Son
Boʻlim
Litsenziya
Copyright (c) 2026 Mualliflar
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
